تهران خیابان انقلاب نرسیده به پل چوبی خیابان فروغی پلاک ۲۷ - مرکز بهداشت زنان، زایمان و تنظیم خانواده - تلفن: ۷۷۵۲۷۳۶۵-۰۲۱ و ۷۷۵۳۴۶۷۹-۰۲۱

Homa Health Clinic of Obstetrics and Gynecology
For more info, drop us a mail at info@clinichoma.com
Homa Clinic Midwifery

Endometriosis – آندومتریوز ‌

  • Endometriosis Endometriosis Endometriosis
  • Endometriosis Endometriosis Endometriosis
  • Endometriosis Endometriosis Endometriosis
  • Endometriosis Endometriosis Endometriosis
  • Endometriosis Endometriosis Endometriosis
  • Endometriosis Endometriosis Endometriosis
     


آندومتریوز چیست؟

آندومتریوز یک بیماری پیچیده و مربوط به سیستم ایمنی و یا هورمونی است که دختران و زنان را در سنین باروری گرفتار می کند.نام این بیماری از واژه "آندومتر"یعنی بافتی که سطح داخلی رحم را می پوشاند و هر ماه در دوره قاعدگی ساخته شده و ریزش می کند،گرفته شده است.در آندومتریوز یا به اختصار"آندو" بافتی شبیه آندومتر در مناطق دیگر بدن در خارج از رحم یافت می شود.در این مناطق بافت آندومتریال به آنچه که به نام های ندول ها،تومورها،لزیون ها،کاشته ها، یا ضایعات نامیده می شود،تبدیل می گردد.این ضایعات می توانند باعث درد،نازایی و مشکلات دیگر شوند. شایع ترین مکان های ضایعات آندومتریال در شکم می باشند که تخمدانها ، لوله های رحمی،لیگامانهای محافظت کننده رحم،فاصله بین واژن ورکتوم،سطح خارجی رحم و پوشش داخلی حفره لگن را درگیر می سازند.گاهی اوقات،ضایعات در اسکارهای جراحی شکم،روی روده ها یا در رکتوم، روی مثانه،واژن،گردن رحم و فرج یافت می شود.این ضایعات در خارج از محفظه شکم یعنی در ریه،بازو ،ران و دیگر مناطق نیز پیدا شده اند ولی اینها خیلی معمول نیستند.اگر چه نسبتا" نادر است ولی امکان دارد کهآندو سرطانی هم باشد.تحقیقات اخیر نشان داده که دختران و زنان مبتلا به آندو ، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان دارند به ویژه سرطان های سینه و تخمدان و ملانوما. این دلیل و نیز طبیعت آندو که در بسیاری از موارد مختل کننده زندگی است،باعث می شود که دختران و زنان از علایم آن غافل نشوند.همانند پوشش داخلی رحم، ضایعات آندومتریال معمولا" به هورمون های دوره قاعدگی پاسخ می دهند.هر ماه بافت ساخته شده ریزش پیدا کرده و باعث خونریزی می شود.به هر حال،بر خلاف آندومتر، بافت آندومتریال خارج رحمی راهی برای خروج از بدن ندارد و نتیجه آن خونریزی داخلی،فساد خون و ریزش بافت از ضایعات آندومتریال،تورم مناطق اطراف و تشکیل بافت اسکاراست.

شرح بیماری

آندومتریوز عبارت‌ است‌ از اختلالی‌ که‌ در آن‌ بافت‌ مشابه‌ پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ (آندومتر) در نقاطی‌ غیرمعمول‌ در قسمت‌ پایینی‌ شکم‌ ظاهر شود. این‌ بافت‌ ممکن‌ است‌ روی‌ سطح‌ تخمدان‌؛ پشت‌ رحم‌ و در حفره‌ لگنی‌؛ روی‌ دیواره‌ روده؛ و ندرتاً در نقاطی‌ دورتر به‌ وجود آید. آندومتریوز به‌ چهار مرحله‌ محدود، خفیف‌، متوسط‌، و شدید تقسیم‌ می‌شود که‌ بیانگر محل‌ قرارگیری‌ و شدت‌ اختلال‌ هستند. این‌ اختلال‌ می‌تواند در هر سنی‌ از بلوغ‌ تا یائسگی‌ رخ‌ دهد اما در سنین‌ 30-20 سالگی‌ بیشتر دیده‌ می‌شود.

علایم‌ شایع‌

علایم‌ زیر ممکن‌ است‌ به‌ طور ناگهانی‌ ظاهر شوند یا طی‌ چندین‌ سال‌ به‌ وجود آیند:

1: درد لگنی‌ فزاینده‌ به‌ هنگام‌ عادت‌ ماهانه‌، خصوصاً روزهای‌ آخر
2: گاهی‌ درد لگنی‌ ممکن‌ است‌ در هر زمانی‌ رخ‌ دهد.
3: درد به‌ هنگام‌ مقاربت‌ جنسی‌
4: لکه‌بینی‌ قبل‌ از عادت‌ ماهانه‌
5: گاهی‌ وجود خون‌ در ادرار یا مدفوع‌
6: کمردرد؛ درد همراه‌ با انقباضات‌ روده‌ای‌
7: نازایی‌

دیگر عوارض، بسته به نوع منطقه ضایعات می توانند بصورت پارگیضایعات (که می تواند منجر به گسترش آندو به مناطق جدید شود) تشکیل چسبندگی ها، خونریزی روده یا انسداد (اگر ضایعات درون یا نزدیک روده ها باشند) تداخل در عمل مثانه (اگر ضایعات روی مثانه یا داخل آن باشند) و دیگر مشکلات باشند. به نظر می رسد که علایم با گذشت زمان بدتر شوند در حالیکه در برخی موارد، دوره های بهبود موقت و بازگشت دوباره وجود دارد.

علل‌
ناشناخته‌ هستند، اما پزشکان‌ نظریه‌ زیر را بیشتر از بقیه‌ قبول‌ دارند؛ معمولاً در هنگام‌ تخمک‌گذاری‌، پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ (آندومتر) ضخیم‌ شده‌ تا آماده‌ کاشته‌ شدن‌ تخم‌ لقاح‌ یافته‌ باشد. اگر این‌ اتفاق‌ نیافتد، بافت‌ پوشش‌ داخلی‌ رحم‌ کنده‌ شده‌ و در خونریزی‌ عادت‌ ماهانه‌ از بدن‌ خارج‌ می‌شود و در بعضی‌ از موارد، این‌ بافت‌ تخریب‌شده‌ تجمع‌ یافته‌ و از راه‌ لوله‌های‌ رحمی‌ به‌ درون‌ حفره‌ لگن‌ می‌روند. بافت‌ در اینجا آزادانه‌ غوطه‌ور می‌شود و خود را به‌ سایر بافت‌ها می‌چسباند و در هر ماه‌ رشد کرده‌ و به‌ سایر نقاط‌ هم‌ گسترش‌ می‌یابد. رشد بافت‌ آندومتر بر روی‌ احشای‌ لگنی‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ چسبیدن‌ احشاء به‌ یکدیگر شود و به‌ این‌ ترتیب‌ درد و سایرعلایم‌ ظاهر خواهند شد.

علائم: شایعترین علائم آندو، درد قاعدگی(کرامپ) پیش از پریود و هنگام آن (معمولا" بدتر از کرامپ های قاعدگی نرمال)، درد حین فعالیت جنسی یا پس از آن ، نازایی و خونریزی شدید می باشد. دیگر علائم ممکن است شامل خستگی ،حرکات دردناک روده ایی معده ای هنگام پریود، درد پایین کمر حین پریود، اسهال یا یبوست و دیگر ناراحتی های روده ای هنگام پریود است. بسیاری همراه با آندو، اختلالات ایمنیدیگری مانند آلرژی، آسم، اگزماو بیماریهای خاص خود ایمن را هم تجربه کرده اند. نازایی حدود 40-30% از زنان مبتلا به آندو را گرفتار می کند و با پیشرفت بیماری یک مسئله شایع است. میزان درد لزوما" با وسعت یا اندازه ضایعات در ارتباط نیست. ضایعاتکوچک در تولید پروستاگلاندین ها فعالترند که ممکن است توجیه کننده شدت علائم در بیماران دارای کاشته های کوچک باشد.پروستاگلاندین ها موادی هستند که در بدن تولید شده و درگیر اعمال گوناگون هستند و چنین تصور می شود که بسیاری از علائم آندو را ایجاد می کنند.

تئوری هایی درباره علت آندو:  علت آندو شناخته نشده است ولی تعداد تئوری تا بحال پیشنهاد شده است: یک تئوری بنام قاعدگی برگشت کننده یا تئوری مهاجرت از راه لوله های رحمی می باشد که هنگام قاعدگی مقداری از بافت های موجود در خون قاعدگی از میان لوله های رحمی برگشت نموده داخل حفره شکم کاشته شده و رشد می کنند. عده ای از صاحبنظران عقیده دارند که همه زنانی که برگشت بافت موجود در خون پر قاعدگی را تجربه می کنند ، یک مشکل سیستم ایمنی و یا مشکل هورمونی باعث می شود کهاین بافت ریشه دوانیده و رشد نماید. در تئوری دیگر چنین بیان می شود که بافت آندومتریال از رحم به دیگر بخش های بدن از راه لنف یا خون گسترش می یابد. یک تئوری ژنتیکی هم می گوید که در خانواده های خاص ممکن است فاکتورهای مستعد کننده برای این بیماری وجود داشته باشد.تحقیقات انجام شده توسط انجمن از سال 1992 نشان داده که سموم محیطی مثل دیوکسین که در بدن همانند هورمون ها عمل می کنند و به سیستم ایمنی آسیب می رسانند، باعث آندو در حیوانات می شوند. در تئوری دیگر بیان می شود که بقایای بافت دوران جنینی ممکن است بعدا" به آندو گسترش یابد یا اینکه برخی بافت های بالغ، توانایی خود را که در مرحله جنینی داشته اند حفظ کرده و تحت شرایطی خاص به بافت های تولید مثلی تغییر شکل دهند.

پیوند حین جراحی در موردی به عنوان یک علت آندو بیان می شود که آندو در اسکارهای جراحی شکم یافت گردد، اگر چه در چنین اسکارهایی، آندو زمانی وجود دارد که امکان کاشتن تصادفی مستقیم بعید بوده است.



درمان: با گذشت سالها، درمان آندوگوناگون شده ولی هنوز درمان مطمئنی پیدا نشده است. برداشتن رحم و تخمدان به عنوان یک درمان قطعی در نظر گرفته می شود ولی تحقیقات انجمن و دیگر محققان میزان بالایی از ادامه بیماری یا بازگشت دوباره را نشان داده است و به این دلیل زنان نیاز به داشتن آگاهی به مراحلی دارند که برای محافظت از خود باید آنها را اجرا نمایند. معمولا"برای تسکین دردهای آندو، مسکن ها تجویز می شوند: (خوراکی مانند ایبوپروفن و موضعی مانند شیاف ها). درمان با هورمونها با هدف توقف تخمک گذاری برای هر مدت ممکن انجام می شود و می تواند آندو را گاهی طی دوره درمان و گاهی برای ماه ها یا سالها به خاموشی ببرد. درمان های مورمونی شامل قرص های جلوگیری، داروهای پروژسترونی مانند مدروکسی پروژسترون، یک مشتق تستوسترون بنام دانازول و آگونیست های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین مانند لوپرولاید می باشند. عوارض جانبی برای برخی زنان در همه انواع درمان های هورمونی مشکل آفرین است. از آنجا که حاملگی اغلب موجب بهبودی و تخفیف موقتی علائم می شود و نیز چون اعتقاد بر این است که هر چه بیماری بیشتر طول بکشد احتمال نازایی بیشتر است، به زنان مبتلا به آندو اغلب توصیه می شود که حاملگی را عقب نیندازند. از سوی دیگر، مشکلات زیادی هم در مورد تجویز حاملگی برای درمان آندو وجود دارد.

 یکی اینکه خانمی ممکن است هنوز تصمیم به بچه دار شدن که یکی از مهمترین تصمیم های زندگی است، نگرفته باشد. او ممکن است فاقد عناصر ضروری( همسر، تمکین مالی و. . .) برای بچه دار شدن و پرورش بچه و یا ممکن است اصلا" نازا باشد.فاکتورهای دیگر نیز ممکن است تصمیم به حاملگی را مشکل تر سازند. خانم های مبتلا به آندو ممکن است میزان بالاتری از حاملگی ها و زایمان های مشکل تری نیز دارند. تحقیقات همچنین ارتباط فامیلی در آندو را نشان داده است، در نتیجه خطر ابتلا به آندو در فرزند خانم مبتلا به این بیماری بیشتر است.

جراحی سنتی چه بصورت جراحی شکمی و چه از راه لاپاراسکوپ بصورت برداشتن یا تخریب ضایعات انجام می شود و میتواند باعث فرونشاندن علائم شده و باعث شود که در برخی موارد حاملگی اتفاق افتد. همانند دیگر درمان ها، به هر حال عود بیماری شایع است. جراحی از راه لاپاراسکوپ به سرعت جانشین جراحی بزرگ شکمی باز، شده است. در جراحی با لاپاراسکوپ، جراحی با استفاده از لیزر، وسایل الکتریکی یا وسایل ظریف جراحی انجام می شود. جراحی کامل که بوسیله برداشتن رحم و برداشتن همه ضایعات و نیز تخمدان(برای جلوگیری از تحریک هورمونی بیشتر) انجام می شود در مواردی که بیماری دردسر ساز و بسیار طولانی باشدضروری خواهد بود. اگر چه بررسی های اندکی در خانم های یائسه انجام گرفته ولی عقیده بر این است که یائسگی، فعالیت آندوی خفیف یا متوسط را پایان دهد. حتی پس از جراحی کامل یا مونوپوز، به هر حال یک مورد شدید از آندو می تواند بوسیله استروژن درمانی یا ادامه تولید هورمون دوباره فعال شود. برخی صاحبنظران پیشنهاد می کنند که پس از برداشتن رحم و تخمدان ها، برای مدت کوتاهی هیچ نوع استروژنی داده نشود.درمان های جانشین دیگر شامل رهیافت های تغذیه ای، ایمونوتراپی ، طب سنتی چین،تکنیک های کنترل آلرژی و دیگر درمانهاست که توسط برخی مبتلایان به آندو بکار می رود.

اصول‌ کلی‌
امکان‌ دارد تشخیص‌ این‌ اختلال‌ دشوار و نیازمند معاینات‌ مکرر یا اقدامات‌ جراحی‌ تشخیصی‌ مثل‌ لاپاروسکوپی باشد. در لاپاروسکوپی‌، با ایجاد منفذی‌ از روی‌ شکم‌، وسیله‌ای‌ باریک‌ که‌ نوک‌ آن‌ منبع‌ نور قرار دارد به‌ درون‌ حفره‌ شکم‌ فرستاده‌ شده‌ و احشای‌ شکمی‌ و لگنی‌ بررسی‌ می‌شوند. عکس‌برداری‌ از قست‌ پایینی‌ روده‌ها با اشعه ایکس (همراه‌ با تنقیه‌ باریم‌ برای‌ بهتر دیدن‌ روده‌ها) ممکن‌ است‌ در رسیدن‌ به‌ تشخیص‌ کمک‌ کننده‌ باشد.
درمان‌ برحسب‌ مرحله‌ بیماری‌، سن‌ بیمار، و تصمیم‌ به‌ بچه‌دار شدن‌ یا نشدن‌ متفاوت‌ است‌.
اگر بچه‌ می‌خواهید، هرچه‌ زودتر به‌ فکر حاملگی‌ باشید. حاملگی‌ ممکن‌ است‌ بیماری‌ را مقداری‌ تخفیف‌ هم‌ بدهد. توجه‌ داشته‌ باشید که‌ به‌ تعویق‌ انداختن‌ حاملگی‌ ممکن‌ است‌ به‌ نازایی‌ بیانجامد.
به جای‌ تامپون‌ از نوارهای‌ بهداشتی‌ استفاده‌ کنید. تامپون‌ ممکن‌ است‌ احتمال‌ جریان‌ پس‌گرد خون‌ و بافت‌ تخریبی‌ و ورود آن‌ به‌ حفره‌ شکم‌ و لگن‌ را بیشتر کند.
برای‌ تخفیف‌ درد از گرما استفاده‌ کنید. یک‌ صفحه‌ گرم‌کننده‌ یا شیشه‌ آب‌ داغ‌ را روی‌ شکم‌ یا کمر قرار دهید، یا حمام‌ آب‌ گرم‌ بگیرید تا عضلات‌ شل‌ شوند و ناراحتی‌ تخفیف‌ یابد.
امکان‌ دارد برای‌ حذف‌ بافت‌ کاشته‌ شده‌ از جراحی‌ با لیزر یا منعقد ساختن‌ بافت‌ با جریان‌ الکتریکی‌ استفاده‌ شود.
جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ بافت‌های‌ کاشته‌ شده‌، یا درآوردن‌ رحم‌، لوله‌های‌ رحمی‌ و تخمدان‌ها در خانم‌هایی‌ که‌ دیگر نمی‌خواهند حامله‌ شوند.


داروها
می‌توان‌ از داروهای‌ ضد التهابی‌ غیراستروییدی‌ برای‌ رفع‌ درد خفیف‌ استفاده‌ کرد.
امکان‌ دارد داروهای‌ ضد درد قوی‌تری‌ تجویز شوند.
داروهای‌ رایجی‌ که‌ برای‌ درمان‌ آندومتریوز با مهار کار تخمدان‌ تجویز می‌شوند عبارتند از قرص‌های‌ جلوگیری‌ از حاملگی‌، داروهای‌ پروژسترونی‌، دانازول‌ و هورمون آزاد کننده‌ گنادوترویین‌ها.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری ورزش‌، حتی‌ راه‌ رفتن‌، درد را تخفیف‌ داده‌ و سطح‌ استروژن را کاهش‌ می‌دهد که‌ این‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ کند شدن‌ رشد آندومتریوز شود.
پس‌ از جراحی‌ نیاز است‌ تا فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری مقداری‌ محدود شود.

رژیم‌ غذایی‌
از خوردن‌ کافئین‌ اجتناب‌ کنید زیرا به‌ نظر می‌رسد درد را در بعضی‌ از خانم‌ها بدتر کند.
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ آندومتریوز را دارید.
اگر یکی‌ از موارد زیر هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد:
درد غیر قابل‌ تحمل‌
خونریزی‌ غیرمعمول‌ یا زیاد
اگر دچار علایم‌ جدید و غیرقابل توجیه شده اید‌. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.
اگر پس‌ از درمان‌، علایم‌ مجدداً ظاهر شوند.






ابتدا از طریق لیست موضوعات صفحه مورد نظر خود را انتخاب نمایید و سپس بر روی ادامه  (برو به صفحه) کلیک کرده و صفحه مورد نظر را در تایید کنید, مروگر شما را به صفحه مذکور هدایت میکند.
چنانچه مایل به تغیر صفحه انتخابی خود باشید ابتدا میبایست بر روی
تنظیم مجدد کلیک کرده و سپس صفحه مورد نظر خود را از طریق لیست موضوعات انتخاب نمایید. با تشکر

نقشه سایت